Nawożenie
Dla dobrego wzrostu i owocowania drzewa muszą być zaopatrzone w odpowiednią ilość łatwo przyswajalnych makroelementów, takich jak azot. fosfor, potas, wapń i magnez, oraz mikroelementów, takich jak bór. cynk i żelazo.
Niedobór azotu powoduje ogólne zahamowanie wzrostu drzew, pędy stają się wiotkie, a liście drobne i żółtozielone. Szczególnie rzuca się w oczy zmiana zabarwienia liści. Drzewa takie plonują słabo lub w ogóle nie wydają plonu. Owoce na drzewach cierpiących na niedostatek azotu drobnieją i mają bardzo intensywne, czerwone zabarwienie. Często można obserwować to zjawisko na drzewach, których korzenie zostały uszkodzone przez norniki lub nornice, a przez to pozbawione normalnego zaopatrzenia w składniki mineralne.
Nadmiar azotu przejawia się powstawaniem bardzo długich, dużych, ciemnozielonych liści. Powoduje on również wzrost zarówno ogólnego plonu, jak i wielkości poszczególnych owoców. Stają się one jednak zielone, niesmaczne i przechowują się źle. Prócz tego pędy drzew przenawożonych azotem często dłużej rosną, nie drewnieją przed zimą i stają się wrażliwe na przemarzanie.
Azot jest bardzo łatwo wymywany przez wody opadowe, wydziela się do atmosfery w postaci amoniaku lub staje się przejściowo niedostępny dla drzew na skutek pobrania go przez bakterie rozkładające słomiasty obornik albo inne materiały organiczne ubogie w azot. Nie można więc stosować nawożenia azotem na zapas i trzeba ciągle czuwać nad zapewnieniem dostatecznego zaopatrzenia drzew w ten składnik.
Niedobór potasu powoduje zamieranie brzegów blaszek liściowych. Prócz tego marszczą się one i zwijają ku dołowi. Drzewa, które nie mają dostatecznej ilości potasu łatwiej przemarzają. Nie są one w stanie wykorzystać w pełni innych nawozów, zwłaszcza nawozów azotowych. Nadmiar potasu natomiast czyni drzewa bardzo wrażliwe na niedobór magnezu. Skutki przenawożenia potasem są o wiele groźniejsze i dłużej trwające niż skutki przenawożenia azotem.
Fosfor zużywają rośliny głównie do budowy organów generatywnych i do wytwarzania nasion. Rośliny sadownicze czerpią go na ogół w wystarczających ilościach z gleby i bardzo słabo reagują na nawożenie fosforem.
Wapń jest pobierany przez rośliny w bardzo dużej ilości i odgrywa dużą rolę w ich życiu. Mimo to na ogół nie jest uzupełniany przez specjalne
nawożenie. Głęboko korzeniące się rośliny sadownicze zdolne są pobrać wystarczające ilości wapnia z głębszych warstw gleby, do których wypłukiwany jest przez opady. Częściej niż niedobór wapnia spotyka się jego nadmiar. Występuje on na glebach zasadowych, na przykład na rędzinach i wywołuje chlorozę, czyli zanik zielonego barwnika. Szczególnie wrażliwe są na to grusze. Wapnowanie w sadach przeprowadza się jednak głównie w celu poprawienia właściwości gleby, a nie w celu dokarmienia roślin sadowniczych.
Przy niedoborze magnezu obserwuje się przede wszystkim zamieranie blaszki liściowej między żyłkami. Prowadzi to do opadania liści, które zaczyna postępować od nasady pędów.
Magnez, podobnie jak wapń, wypłukiwany jest z górnych warstw gleby i osadzany w głębszych. Jego niedobór zaznacza się więc przede wszystkim na młodych drzewach, które nie zakorzeniły się jeszcze głęboko i tam, gdzie stosowano bardzo silne nawożenie potasem.
Bór i żelazo są dotychczas jedynymi mikroelementami, których niedobór wywołuje u nas często widoczne objawy. Brak boru powoduje głównie skorkowacenie miąższu owoców, które ponadto mogą mieć poprzeczne spękania. Niedobór boru wywołuje też mniej zwracające uwagę zahamowanie wzrostu pędów, pojawianie się brązowych plam na korze, a nawet opadanie liści.
